Belevenissen van een mentor……………………. bijzonder gedrag van vreemde snuiters
Telefoon om 19.15 uur. Een medewerkster van een woongroep waar een cliënte van Henk woont. Ze is weggelopen en het is al donker. De medewerkster klinkt ongerust. Ik hoor Henk zeggen: “Och wat vervelend, wat is er dan gebeurd vandaag?” Een nieuw gekocht lampje bleek het niet te doen en een besteld bed, was nog niet bezorgd. Dat leverde blijkbaar veel stress op. Niet alleen bij de cliënt in kwestie, maar nu ook bij de begeleiding. Op de vorige zorginstelling deed ze het ook, vooral als het niet ging zoals zij dat verwachtte of wilde. De ervaring is dat ze niet in zeven sloten gelijk loopt. Henk kan de medewerkster een beetje geruststellen, ze heeft zich vast ergens verstopt. Maar tja….. Medewerkers, ook van de buurgroepen zoeken overal op het instellings-terrein en men wil straks de politie gaan bellen. Na een klein uurtje belt een andere medewerkster: “Ze is gevonden, ze lag verstopt in het hoge gras. Pfffffff….”
Als mentor van mensen met een (ernstig) verstandelijke beperking met complexe gedrags-problematiek, krijg je vaak te maken met bijzonder gedrag van je cliënten. Bizar gedrag, zoals bijvoorbeeld haren uit het hoofd trekken, eindeloos masturberen, hard met het hoofd tegen een muur slaan, tot opeens gillen, of kleding en spullen stukmaken. Na je eerste verbazing, schrik of afschuw over dit gedrag, ontstaat meestal vanzelf nieuwsgierigheid naar het waarom of de achtergrond van dit gedrag. Waarom in hemelsnaam? Wat bezielt iemand?
We zijn in 2006 gestart als professioneel mentoren, dus kennen onze cliënten al heel lang en hebben allerlei variaties in gedrag van elke cliënt wel meegemaakt. Soms verdwijnt een bepaalde gedraging voor een langere periode naar de achtergrond, maar kan zo maar weer naar voren komen uit frustratie of als er zaken onduidelijk zijn.
Veel ziekte of nieuwe medewerkers op een woongroep? Het duurt vaak even, maar bij afwijkingen van een bepaalde benaderingswijze en dagelijkse routines, laten deze cliënten feilloos zien dat het voor hen onduidelijk, onveilig is óf kansen biedt en zij laten (weer) het bijzondere gedrag zien.
De ene medewerker kan er beter mee omgaan dan de andere, ‘oudgedienden’ schrikken minder snel, maar leuk is het niet om te zien dat een cliënt ‘van het padje is’ en blijkbaar geen andere optie heeft dan het vreemde gedrag te laten zien.
Vanmiddag waren we op bezoek bij 2 van onze cliënten die op dezelfde complexe groep wonen.
De afgelopen tijd waren er grote personeelstekorten door vakantie en ziekte, dus veel onbekende gezichten op de groep. Mijn cliënte verheugde zich erg om mijn bezoek en was in alle staten en dat betekent bij haar, slaan op het hoofd en schreeuwen èn de kans om ‘geregeld te krijgen’ dat ze een nieuwe rollator, een nieuwe deken en nog veel meer andere wensen in vervulling kan laten gaan (denkt ze). Helaas “Daar gaat Gea niet over. Wanneer neemt Gea een kadootje voor jou mee? Juist ……..op je verjaardag”. Daarna keert de rust enigszins terug. Dan zie ik Henk naar het keukenpapier grijpen, om de geproduceerde snottebel, die zijn cliënte provocerend aan z’n vest heeft gesmeerd, weg te poetsen. Daarna even wandelen en dan …. ‘heeft het feest lang genoeg geduurd’. Tot de volgende keer
Mentorschap een mooi beroep………….……nooit saai.